antikkentler

Bugün : 23 Kasim 2017 Perşembe



    Anadolu Uygarlıkları
    BATI  ANADOLU
    AKDENİZ  BÖLGESİ
    ORTA  ANADOLU
   DOĞU ANADOLU

 




 

Pitane Çandarlı İzmir

İzmir Aliağa ile Bergama arasında, Kaikos’un (Bakırçay) denize döküldüğü yerde idi. Pitane sözcüğü, “suyu bol” anlamında Luwi-Pelasg dilinden gelmektedir.

Kentin ne zaman kurulduğu kesinlik kazanamamakla beraber tarihi Helen öncesine kadar inmektedir. Büyük olasılıkla Luwiler tarafından kurulmuştur. İlk Çağda ismi geçmeyen kent M.Ö. 88’de Romalılarla savaşarak Batı Anadolu’yu ele geçiren Pontus kralı VI. Mithridates Eupator zamanında kendisinden söz ettirmiştir. VI.Mithridates Sulla’nın komutasındaki Roma ordusuna yenildikten sonra Pergamon’u boşaltmış, Pitana’ya sığınmış, orada da kuşatılınca deniz yoluyla kaçmayı başarmıştır. Pitana’nın Orta Çağ tarihi de çok karanlıktır. Bir ara Cenevizlilerin üssü olduğu sanılmaktadır.

Pitana’da Ord.Prof.Dr.Ekrem Akurgal kazı yapmışsa da yeterli bilgi verebilecek mimari kalıntılara rastlayamamıştır.Zira kentteki taşların yeni yapılanmada yerlerinden sökülmüş oluşudur. Kazılarda M.Ö. VI.yy.a tarihlenen mezarlara,çeşitli keramiklere, vazolara,kadehlere, kylixlere(açık ağızlı ve ayaklı içki kapları) ve ölü külü kaplarına rastlanmıştır. M.Ö.VI.yy.a tarihlenen arkaik bir erkek heykeli ise bugün Bergama Müzesindedir.

ÇANDARLI/PİTANE'de Nekropolde (eskiçağ mezarlığı)1960 yılında Arkeoloji Profesörü  SN. Ekrem AKURGAL bir kazı yaptı. 1965 yılına değin süren bu kazıda Hergün bir kaç düzine vazo ve birçok küçük buluntu veren bu nekropolis şimdiye değin Anadolu'da ortaya çıkarılmış en zengin Eskiçağ mezarlığıdır.İstanbul Arkeoloji Müzesinde büyük salonda ,birkaç odada Çandarlı eserleri sergilendiği gibi,depolar da yine bizim kazıdan gelme eserlerle doludur.İzmir Arkeoloji müzesinde de Çandarlı eserleri sayı bakımından ön sırada yer alır.Bir vitrin dolusu Çandarlı eseri de Bergama müzesinde sergilenmektedir.
Pitane'de gün ışığına çıkan eserler genellikle MÖ.(625,500)tarihlerinde üretilmişlerdir.Chios türü Oryantalizan vazolarla taşra ürünü eserler büyük önem taşırlar.Ayrıca bir Myken vazosu da Osman Hamdi Bey tarafından ele geçirilmiştir.


Not:Bugün bu nekropol alanını bulmak kolay değildir.Üzeri kapatılmış haldedir,ilgisizlik bir tarafa vatandaşların bir çoğunun burada böyle bir nekropol olduğundan bile haberi yoktur. Bu örneklerle ne yazık ki gittiğimiz birçok antik yerleşimde karşılaşmakta,kelimenin tam anlamıyla  kendi kültürel değerlerimize olan bu  ilgisizlik yüzünden kahrolmaktayız...Kaynak:Eskiçağda EGE ve İZMİR-Ord.Prof.Dr.Ekrem AKURGAL-Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı yayınları-1993
 

Pitane adının anlamı:

1) Pitane : Amazon söylencesinde geçen kraliçenin adı

2) Pyth : Bilici kadın, din adamı değil de din kadını

3) Pythane : Bilici kadının ülkesi

4) Pithias : Çokça kullanılan bir kadın adı

5) Pytho : Delphoi'deki Apollon tapınağınin kurulduğu yer olup kayalık ve taşlık anlamındadır. Çandarlı'nın kurulduğu yer de böyle bir nitelik taşır.

6) Python : Apollon'un öldürdüğü yılan. Eski Çandarlı sikkelerinde Pitan yazmakta ve yılan yer almaktadır. Charles Texier de Pitan diye yazmaktadır.

7) Pitane : Hititlerde Kussara kenti kralı, yani Anadolu kökenli bir kişi adı.

8) Pitane : Sparta'da bir mahalle adı, yani Yunanistan'da yer adı.

9) Pitana : na bitişli olarak pit ülkesi, ana bitişli olarak ise Hititce ve Luwice ana (ata-ana-anne) anlamı doğmaktadır.


Tarih : 12 Mart 2012 Pazartesi
Hit : 2211

Hazırlayan Mustafa Cirban -- mcirban@ttmail.com --