Bugün : 20 Eylul 2017 Çarşamba








 

                   TAŞ MESCİD (Cemaleddin Ferruh Darül Hadis’i)  ÇANKIRI

              Çankırı'da Selçuklu Dönemi'nden kalma en önemli yapıdır.

              Selçuklu Hükümdarı 1. Alaaddin Keykubat’ın Çankırı Atabey’i olan Cemalettin Ferruh tarafından 1235 yılında şifahane olarak yaptırılmıştır. 1242 de Darül-hadis eklenmiştir.1892 de Mevlevihane Şeyhi Nuri Dede tarafından üç hücre ,semahane ve bir a det şeyh dairesi yaptırılmıştır. 1926 Yılında Nuri Dede- nin yaptırdığı kısımlar tekke ve zaviyelerin kapatılması nedeniyle yıktırılmıştır.Günümüze mescit ,türbe ve sonradan eklenen Darülhadis kısmı gelebilmiştir. Hastane kısmı tamamen yıkılmıştır.

             Taş mescit , geçmişte darül-hadis,tımarhane ve Mevlevihane olarak kullanılmıştır. Binanın merdivenleri ve kapısı Selçuklu taş işçiliğinin örnekleri arasındadır.

             Hastane olarak yapılan Taş mescit , Darülşifa , Darülhadis , Darülafiye ve Şifahane olarak bilinir.Darülşifa Moloz taştan yapıldığı için günümüze kadar gelememiştir. Darül- hadis kısmı kesme taştan yapılmış,taş duvarlar kalın olup,kapı süslemelerinin sanat değeri yüksektir. İki katlı ,dışardan iki duvar ve bir köşe kulesi ile desteklenmiş, kesme taştanyapılmıştır.Selçuklu taş işçiliğinin tipik örneklerindendir.

             TIP VE ECZACILIK SEMBOLÜ

             Yapının plastik sanatlar bakımından önemi ise, üzerinde yer alan iki adet figürlü parçadan meydana gelmektedir. Bunlardan biri sürekli yayınlara konu olmuş ve üzerinde durulmuştur. 100x25 cm ebatlarındaki bu kabartmanın özelliği, gövdeleri birbirine dolanan iki ejder (yılan) motifidir. Ejderlerin başları birbirine karşılıklı gelecek şekilde biçimlendirilmiştir. Günümüzde "Tıp Sembolü" olarak kullanılan kabartmanın orjinali kaybolmuş olup aslına uygun olarak yaptırılan yenisi yerine konulmuştur.

             Halk arasında su içen yılan olarak da isimlendirilen ikinci parça diğerinin aksine alçak kabartma şeklinde olmayıp başlı başına bir heykel görünümündedir. Darulhadis'te kullanılan gözenekli taştan yapılmış olan parça kupa şeklinde olup gövdesine bir yılan sarılmakta ve üst kısmında uzantı yaparak sonuçlanmaktadır. Bu motif ise günümüzde "Eczacılık Sembolü" olarak kullanılmakta ve halen Çankırı Müzesi'nde sergilenmektedir. Cemalettin Ferruh’un yakınları ile birlikte mezarları Taş mescit’tedir.
 


Mustafa Cirban___ mcirban@ttmail.com