Bugün : 20 Eylul 2017 Çarşamba








 

  CENDERE KÖPRÜSÜ

       Adıyaman'da Cendere çayı üzerinde yer alan ve dünyanın halen kullanılmakta olan en eski köprülerinden biri olarak anılan tarihi köprü.
Adıyaman’a 55km mesafede, bugün Eskikale olarak bilinen bir antik yerleşim bölgesinde bulunmaktadır. Kahta ve Sincik’i birbirine bağlar. Romalı’ların yaptığı 2. en geniş kemerli köprüdür.120m uzunluğunda ve 7m genişliğindedir. Herbiri 10 ton ağırlığında 92 kayadan meydana gelir.
Köprünün üsütündeki Latince bir yazıttan anlaşıldığına gore Roma İmparatoru Septimius Severus (193-211), zamanında doğu lejyonunun seferi için yapılmıştı. Bu dönem içinde Romalılar Parthia'ya karşı başlatılacak seferi kolaylaştıracak bir yapı projesi uyguladılar.

Kahta çayının bir kolu olan Cendere (Chabinas) çayı üzerinde en dar noktasında ve görkemli kanyon ağzında ana kaya üzerine kurulmuş tek kemerli bir savaklı olan bu köprü, kemer yanaklarından 92 dev kesme taştan yapılmıştır. Taşlan Cenderenin hemen arka tarafında bulunan büyük kaya taşlardan kesilerek getirilmiş.Köprü girişlerinde toplam 4 tane sütun bulunmakta idi. Kahta tarafındaki girişte İmparator Septimus Severus ve Karısı Julıa Donnan'ın sütunları bulunmakta olup hala dimdik ayaktadırlar. Bu iki sütun üstündeki hayvan figürleri ise zamanla yok olmuşlardır.Sincik tarafındaki girişte ise Septimus Severus'un oğulları Carakalla ile Geta onuruna sütunlar dikilmişti; Ancak Geta adına dikilen sütun kard eş kavgası sonucunda kaldırılmıştır. Geta'nın adı geçen tüm eserler yok edildiği için Cendere köprüsündeki adına dikilmiş olan sütun da yıkılmıştır. Yıkılan sütunun yeri hala olduğu gibi durmaktadır.Köprü de şu an 3 sütun olup, sütunların üstündeki hayvan figürleri yıkılmıştır. Sütunlar Karakuş tümülüsündeki sütunlar ile büyük benzerlik oluşturmaktadır. Sanki her iki tarihi eser de aynı medeniyet tarafından yapılmış izlenimi yaratmaktadır.Ayrıca Köprü üzerinde bulunan korkuluklarda dört adet kitabe mevcuttur. Roma dilinden yazılmıştır. Kitabeler hala okunacak durumdadırlar.

Sincik ile Kâhta arasında ulaşımı sağlayan Cendere Köprüsünün günümüzdeki araçlar tarafından da rahatlıkla kullanılabilmesi ve hala ayakta durması taktire şayandır. Köprü günümüze kadar da ulaşım amaçlı olarak kullanılmıştır.

Köprü 1997 yılında kısmi olarak restore edilmiş ve bu gün ki şeklini almıştır. Bu güne kadar taşıt trafiğine geçiş veren Cendere köprünün hemen yanında T.C.Karayolları tarafından yeni bir köprü yapılmış olup, 2005 yılında faaliyete geçmiştir. Yeni köprünün yapılması ile beraber Cendere köprüsü tarihi dokusunu korumak amacı ile araç trafiğine kapatılmıştır.Cendere Köprüsü dünyada hala kullanılmakta olan en eski köprülerden biridir. Kahta'ya yaklaşık 15 km mesafede olup, Nemrut turu yapanların yol güzergahında ve rahatlıkla ziyaret edilebilmektedir.

Köprünün altında ve arka tarafında suya girmek için uygun yerler olup, üst tarafta ise şu an kullanılamayan tarihi yapılı dinlenme amaçlı yapılar bulunmaktadır.Köprü 1997’de bakımdan geçmiş ve üzerinden 5 ton ağırlığa kadar olan taşıtların geçmesine izin veriliyor. 500m. doğusuna yeni bir köprü daha yapılmıştır.

 


Mustafa Cirban___ mcirban@ttmail.com